Gülsevinç AKSOY
Arşiv Kaynak Tarama Dergisi - 2026;35(1):19-28
Yaşlanma, organizmalarda zamana bağlı olarak meydana gelen fizyolojik değişiklikler nedeniyle biyolojik işlevlerin bozulması olarak tanımlanan, genetik ve metabolik faktörlerin etkileşimi ile kontrol edilen kompleks ve çok yönlü bir biyolojik süreçtir. Metabolik değişiklikler yaşlanmanın önemli belirtileridir ve yaşlanma süreci sıkı bir metabolik kontrol altındadır. Bazı metabolik yolakların genetik ve farmakolojik olarak düzenlenmesi veya kalori kısıtlaması gibi diyet değişiklikleri ile birçok organizmada ömür uzunluğunun artabildiği ve yaşlanma ile ilişkili hastalıkların ilerlemesinin yavaşlayabildiği gösterilmektedir. Bu bağlamda, İnsülin/İnsülin Benzeri Büyüme Faktörü-1 (IGF-1) sinyal yolağı, Memelilerde Rapamisin Hedefi (mTOR) yolağı, AMP Aktive Protein Kinaz (AMPK) yolağı, sirtuin yolakları gibi sinyal mekanizmaları ön plana çıkmıştır. Bu derlemede, yaşlanma sürecini kontrol eden İnsülin/IGF-1, mTOR, AMPK, sirtuin sinyal yolaklarının ve kalori kısıtlamasının yaşlanma ile ilişkisi açıklanacaktır.
