Aslıhan ÇEVİK, Yasemin USLU
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri ve Araştırmaları Dergisi - 2025;7(3):865-876
ÖZET Amaç: Araştırma, 65 yaş ve üzeri bireylerde katarakt cerrahisi sonrası erken dönemde düşme riskinin, düşme korkusu ile ilişkisi ve etkileyen faktörleri değerlendirmek amacıyla planlandı. Gereç ve Yöntem: Araştırma tanımlayıcı tasarımda, İstanbul'da bir hastanenin oftalmoloji kliniğinde günübirlik katarakt cerrahisi geçiren 330 hasta ile yürütüldü. Veriler, Ekim - Aralık 2023 tarihleri arasında yüz yüze görüşme yöntemiyle toplandı. Veriler, Delmarva Vakfı tarafından geliştirilen Düşme Riski Değerlendirme ölçeği ve Uluslararası Düşme Etkinliği ölçeği ile toplandı. Bulgular: Hastaların yaş ortalaması 74.69 +/- 5.89 yıl olup, %51.5'i kadındı. Hastaların düşme riski puanı ortalama 7.22 +/- 2.39 (orta düzey), düşme korkusu puanı ise 26.72 +/- 9.35 (orta düzey) bulundu. Düşme riski ile düşme korkusu arasında pozitif ve anlamlı bir ilişki bulundu (r=0.614, p<0.001). Çoklu regresyon analizine göre, hem düşme riski hem de düşme korkusu üzerinde kronik hastalık varlığı, son bir yılda düşme öyküsü ve mobiliteyi engelleyen fiziksel durum varlığı anlamlı ve ortak bağımsız belirleyiciler olarak saptandı (p<0.001). Sonuç: Katarakt cerrahisi geçiren yaşlı bireylerde düşme riski ve korkusunun orta düzeyde olduğu, düşme riski arttıkça düşme korkunun da arttığı, bazı klinik faktörlerin bu durumu etkilediği belirlendi. Düşme riski ve korkusu yüksek olan yaşlılarda, cerrahi öncesi risk değerlendirmesi yapılarak bireyselleştirilmiş bakım ve eğitim programları uygulanmalıdır.
