Agit ŞİMŞEK, Selman BOLUKBASI
Balıkesir Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;15(3):501-508
Amaç: Bu çalışmanın amacı, 60 yaş ve üzerindeki yetişkinlerde ses handikabı ile yaşam doyumu arasındaki ilişkiyi incelemektir. Yöntem: Bu kesitsel tanımlayıcı çalışmaya, Türkçe okuryazarı olan, çalışma bilgilendirmesini anlayabilen ve çevrim içi anketi bağımsız olarak tamamlayabilen 60 yaş ve üzerindeki 210 yaşlı birey dâhil edilmiştir (kadın: n=116, %55,2; erkek: n=94, %44,8; ortalama yaş=69,27+/-5,65 yıl). Veriler; sosyodemografik bilgi formu, Türkçe Ses Handikap İndeksi-10 (TVHI-10) ve Yaşam Doyumu Ölçeği (YDÖ) kullanılarak toplandı. Verilerin normal dağılım varsayımını karşılamaması nedeniyle değişkenler arasındaki ilişkiler Spearman sıra korelasyon analizi ile incelendi. Gruplar arasındaki karşılaştırmalarda Mann-Whitney U testi ve Kruskal-Wallis testi kullanıldı. Bulgular: Katılımcıların ortalama TVHI-10 puanı 21,57+/-9,92, ortalama YDÖ puanı ise 19,84+/-8,26 olarak bulundu. Spearman korelasyon analizi, ses handikabı ile yaşam doyumu arasında anlamlı, güçlü ve negatif yönde bir ilişki olduğunu gösteri (r?=-0,68, p < 0,001). TVHI-10 ve YDÖ puanlarının kronik hastalık varlığı, medeni durum ve yaş grubuna göre anlamlı farklılık gösterdiği belirlendi (tüm karşılaştırmalar için p < 0,001). Cinsiyete göre ise anlamlı bir farklılık saptanmadı (p > 0,05). Sonuç: Bulgular, yaşlı bireylerde algılanan ses handikabı düzeyi arttıkça yaşam doyumunun azaldığını göstermektedir. Sese ilişkin güçlükler yalnızca iletişim becerilerini değil, aynı zamanda ileri yaş dönemindeki genel iyi oluşu da olumsuz yönde etkileyebilmektedir. Bu nedenle, geriatrik dil ve konuşma terapisi uygulamalarında ses handikabının rutin olarak değerlendirilmesi ve uygun müdahale stratejilerinin planlanması önerilmektedir.
