Zeliha KÖSE, Nilay AKSOY, Kenan KIBICI
Sağlık Akademisyenleri Dergisi - 2026;13(3):745-758
Giriş ve Amaç: Bu araştırma, yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerine erişiminde karşılaşılan finansal ve fiziksel engelleri çok boyutlu bir çerçevede incelemeyi ve mevcut literatürdeki sınırlılıkları eleştirel bir perspektifle değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Küresel ölçekte yaşlanan nüfus, sağlık sistemleri üzerinde artan talep ve maliyet baskısı yaratmakta ve erişim konusunu sağlık politikalarının temel alanlarından biri haline getirmektedir. Gereç ve Yöntem: Söz konusu çalışma, anlatı temelli (narrative) bir derleme olarak tasarlanmıştır. Literatür taraması kapsamında sağlık hizmetlerine erişim, yaşlı sağlığı, finansal engeller ve karşılanmayan sağlık ihtiyacı konularında ulusal ve uluslararası çalışmalar incelenmiştir. Elde edilen bulgular, finansal, fiziksel ve yapısal faktörler çerçevesinde tematik olarak analiz edilmiştir. Bulgular ve Sonuç: Literatür bulguları, yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerine erişimde finansal engellerin önemli bir rol oynadığını; ancak bu engellerin çoğu zaman fiziksel ve yapısal faktörlerden bağımsız ele alındığını göstermektedir. Cepten sağlık harcamaları, gelir yetersizliği ve finansal koruma eksiklikleri erişimi sınırlarken; ulaşım güçlükleri, coğrafi uzaklık ve sağlık sisteminin organizasyon yapısı bu engelleri derinleştirmektedir. Sonuç olarak, yaşlı bireylerin sağlık hizmetlerine erişimi tek boyutlu yaklaşımlarla açıklanamayacak kadar karmaşık bir süreçtir. Mevcut derleme, erişim sorununa bütüncül bir perspektif sunarak sağlık politikalarının daha kapsayıcı ve sürdürülebilir şekilde tasarlanmasına katkı sağlamaktadır.
