NUR FEYZAL KESEN, NAİLE YARAR, BATUHAN ÖZATICI, LEYLA GAZEL ÇETİN, CENNET ULUCAN ŞAHİN, RÜMEYSA ŞİMŞEK, KÜBRA KARACA, KÜBRA EKMEN, SERAP DAŞBAŞ
Nobel Medicus - 2025;21(1):49-64
Amaç: Bu araştırma, yaşlı bireylerin yaşlı istismarına yönelik algılarını ve yardım arama davranışlarını, yaşlı istismarı senaryoları üzerinden incelemeyi amaçlamaktadır. Materyal ve Metot: Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmaya 65 yaş ve üstünde olan 16 kişi (7 kadın, 9 erkek) katılmıştır. Araştırmada 10 adet yaşlı istismarı senaryosu içeren ve yaşlılara yönelik tanımlayıcı bilgilerden oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Katılımcılarla yüz yüze derinlemesine görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bulgular: Çalışma sonucunda araştırmanın ana temaları fiziksel istismar, duygusal istismar, ekonomik istismar, cinsel istismar, toplumsal istismar ve ihmal olarak belirlenmiş ve her bir ana temada ele alınan istismar türüne ilişkin algı ve duygular ile yardım arama davranışları aktarılmıştır. Katılımcıların fiziksel, duygusal ve toplumsal istismarı çoğunlukla saygısızlık olarak algıladıkları, ekonomik istismarda algıların haksızlık ve hırsızlık üzerinde yoğunlaştığı, ihmalin genel olarak hayırsızlık ve vicdansızlık olarak değerlendirildiği ve cinsel istismara yönelik en yoğun algının ahlaksızlık ve sapıklık olduğu görülmüştür. Katılımcıların hiçbir senaryoda "istismar" kavramını kullanmadığı ve kendilerini çaresiz ve muhtaç hissetmelerinin yardım arama davranışlarını engellediği belirlenmiştir. Sonuç: Yaşlı bireylerde istismar algısının gelişmesi için, istismarın ne olduğu ve istismar durumlarında hangi kurumlardan yardım alınabileceği konusunda bilgilendirme yapılmasının yararlı olacağı düşünülmektedir.
