İLHAN YAPICI, BETÜL ÇİĞDEM YORTANLI, MİKAİL DAĞ, FATİH SAÇKAN, MUHAMMET CEMAL KIZILARSLANOĞLU
Ege Tıp Bilimleri Dergisi - 2025;8(2):62-70
AMAÇ: Bu çalışma, yaşlı diyabet hastalarında kırılganlık ile ilaç uyumu arasındaki ilişkiyi araştırmayı amaçladı. GEREÇ ve YÖNTEM: Kesitsel nitelikteki bu çalışma, Mart-Kasım 2021 tarihleri arasında Konya Şehir Hastanesi’nde gerçekleştirildi ve 60 yaş ve üzerindeki 194 diyabet hastası dahil edildi. Kırılganlık durumu FRAIL ölçeği ile, ilaç uyumu ise 8 maddelik morisky ilaç uyumu ölçeği ile değerlendirildi. Komorbidite yükü, Modifiye Charlson Komorbidite indeksi kullanılarak ölçüldü. İstatistiksel analizlerde ki-kare testi, Mann- Whitney U testi, Kruskal-Wallis testi ve lojistik regresyon modelleri kullanıldı. BULGULAR: Katılımcıların medyan yaşı 67 idi (ÇEY: 64-71) ve %69,6’sı kadındı. Kırılganlık prevalansı %50 olarak saptandı ve kırılganlık ile ilaç uyumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmadı (p=0,318). Ancak, düşük uyumun bağımsız belirleyicileri arasında daha kısa diyabet süresi (p=0,049), diyabet eğitimi almamış olmak (p=0,020) ve yüksek HbA1c düzeyleri (p=0,010) yer aldı. Düşük ilaç uyumu gösteren hastaların kan şekeri takibini daha az sıklıkla yaptığı (p=0,008) ve hastaneye yatış risklerinin daha yüksek olduğu görüldü. SONUÇ: Yaşlı diyabet hastalarında kırılganlık ile ilaç uyumu arasında anlamlı bir ilişki saptanmadı. Bunun yerine, diyabet eğitimi, glisemik kontrol ve öz izlem uygulamaları ilaç uyumunda daha belirleyici faktörler olarak öne çıktı. Bu bulgular, yapılandırılmış eğitim programlarının ve bireyselleştirilmiş müdahalelerin ilaç uyumunu artırmadaki önemini vurgulamaktadır. Kırılganlık ve uyum arasındaki karmaşık ilişkinin daha iyi anlaşılabilmesi için daha geniş örneklemli ve uzunlamasına takipli çalışmalara ihtiyaç vardır.
