Büşra AKPINAR, Mürsel KARADAVUT, Eyüp ŞENOCAK, İbrahim DAĞ, Ömer KARAŞAHİN, Pınar TOSUN TAŞAR
Anatolian Journal of General Medical Research - 2026;36(2):109-117
Amaç: Kalça kırıkları yaşlılarda ciddi sakatlığa yol açmakta, yaşam kalitesinde düşüşe sebep olmakta, mortalite riskini ve sosyoekonomik yükü artırmaktadır. Çalışmamızda kalça kırığı olan geriatrik hastalarda mortalite ile ilişkili faktörleri belirlemeyi amaçladık. Yöntem: Ocak 2013 ile Ocak 2024 tarihleri arasında 3. basamak bir üniversite hastanesi olan hastanemizin ortopedi kliniğinde kalça kırığı nedeniyle yatan geriatrik hastaların verileri geriye dönük olarak incelendi. Demografik ve klinik verilerin yanı sıra kalça kırığının yeri ve nedeni, preoperatif bekleme süresi, operasyon türü, postoperatif komplikasyonlar, hastanede kalış süresi ve 30 günlük sağ kalım bilgileri kaydedildi. Bulgular: Çalışmaya 60 yaş ve üzeri 250 hasta dahil edildi. Ortanca yaş 80 (60-110) yıldı ve 156'sı (%62,4) kadındı. On yedi hastanın (%6,8) travma sonrası kalça kırığı nedeniyle 30 gün içinde öldüğü görüldü. Otuz gün içerisinde mortalite gelişen hastalar istatistiksel açıdan anlamlı olarak daha yaşlıydı ve daha yüksek bir demans prevalansına sahipti (sırasıyla p=0,021 ve p=0,014). Femur boyun kırığı olanlar hastalarda mortalite daha az iken (p=0,004) pertrokanterik kırığı olanlarda ise mortalite daha fazla idi (p<0,001). Kan üre azotu ve kreatinin değeri ölenlerde anlamlı olarak daha yüksekken, lenfosit sayısı anlamlı olarak daha düşüktü. Çok değişkenli lojistik regresyon analizinde demans varlığının 4,12 kat, pertorkanterik kırık varlığının 15,87 kat 30 günlük mortalite riskini artıran bağımsız risk faktörü olduğu saptandı. Sonuç: Yaşlılarda kalça kırığının mortalitesi demans, pertorkanterik kırıklar ve lenfopenisi olan hastalarda daha yüksekti. Bu hastalar yakından takip edilmelidir.
