NİHAN TÜRKOĞLU, DERYA ADIBELLİ
European Journal of Geriatrics and Gerontology - 2014;6(2):98-105
Giriş: Yaşlanmayla birlikte yaşam kalitesinin önemli derecede azalma potansiyeli taşıdığı bilinmektedir. Yaş ilerledikçe bilişsel yıkım artmakta, yıkımla birlikte günlük yaşam işlevleri bozulmakta ve kişilerin yaşam kaliteleri azalmaktadır. Bu araştırma, yaşlıların yaşam kalitelerinin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere yaşlılarda yaşam kalitesi ölçeğini CASP-19 Türk toplumuna uyarlamak amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Bu araştırma, Hyde ve arkadaşları tarafından geliştirilen CASP-19 Türkçeye uyarlamak ve geçerlilik ve güvenilirliğini test etmek amacıyla metodolojik olarak yapılmıştır. Araştırma, Mayıs-Aralık 2012 tarihleri arasında il merkezinde bulunan iki aile sağlığı merkezine kayıtlı 65 yaş ve üzeri 191 yaşlı bireye uygulanmıştır. Ölçeğin geçerliliğine yönelik olarak dil-içerik geçerliliği ve yapı geçerliliği incelenmiştir. İçerik geçerliliğine yönelik olarak konu alanında uzman kişilerden görüş alınmış, yapı geçerliliğine yönelik olarak faktör analizi yapılmıştır. Bulgular: CASP-19’un çeviri-geri çevirisi yapılarak dil geçerliliği sağlanmaya çalışılmış, daha sonra uzman önerileri doğrultusunda gerekli düzeltmeler yapılarak kapsam geçerliliği sağlanmıştır. Ölçek, ön uygulamanın ardından örneklem grubunu oluşturan yaşlı bireylere uygulanmıştır. Ölçeğin zamana göre değişmezliğini test etmek için 33 yaşlı bireye iki hafta sonra ölçek tekrar uygulanmış, test-tekrar test korelasyon değeri 0.85 olarak bulunmuş ve iki uygulama arasında istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişki olduğu saptanmıştır (p= 0.000). Ölçeğin iç tutarlılık analizlerinde, madde toplam puan korelasyonları incelenmiş, 0.32 ile 0.78 arasında olduğu belirlenmiş ve korelasyonu 0.30’un altında olan 6 maddenin ölçekten çıkarılmasına karar verilmiştir. Ölçeğin yapı geçerliliğini belirlemek için açıklayıcı faktör analizi yapılmıştır. Ölçeğin açıklayıcı faktör analizi sonucunda 2 faktörlü bir yapı gösterdiği ve faktör yüklerinin uygun aralıkta olduğu saptanmıştır. Ölçeğin Cronbach’s alfa katsayısının 0.91, alt boyutlarının Cronbach’s alfa katsayılarının sırasıyla 0.93-0.75 olduğu bulunmuştur. Sonuç: CASP-19’un Türkçe formunun yaşlıların yaşam kalitelerini değerlendirmede geçerli ve güvenilir bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır.
