Fatma Boğan, Ali Çayköylü, Birgül Özkan
Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar - 2026;18(1):74-85
Yaşlanma, geri döndürülemez fizyolojik bir süreç olup 65 yaş ve üzeri dönem yaşlılık olarak tanımlanmaktadır. Kişinin yaşamını kasıtlı olarak sonlandırma eylemi olan intihar, psikolojik, biyolojik, sosyal, kültürel ve ekonomik boyutları olan karmaşık bir küresel halk sağlığı sorunudur. Bu çalışma, yaşlı nüfusta intihar ile ilişkili risk faktörlerini incelemeyi ve Türkiye bağlamında yaşlı intiharlarına genel bir bakış sunmayı amaçlamaktadır. Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) yaşlı yetişkinleri genç -yaşlı (65 -74), orta -yaşlı (75 -84) ve en yaşlı (85+) gruplarına ayırmakta ve intihara bağlı ölüm oranlarının ilerleyen yaşla önemli ölçüde arttığına dikkati çekmektedir. Belirlenen temel risk faktörleri arasında, bu demografik grupta sıklıkla tanı konulamayan ve atipik prezentasyon gösteren depresyon, sosyal izolasyon, yalnızlık, kronik fiziksel hastalıklar ve eş kaybı veya sosyal statü kaybı gibi önemli kayıplar yer almaktadır. Türkiye'deki yaşlı bireylerde en yaygın intihar yöntemleri asma ve ateşli silah kullanımı olup, en sık belirtilen neden kronik hastalıklardır. Bulgular, çok yönlü bir önleme yaklaşımının kritik ihtiyacını vurgulamaktadır. Bu, izolasyonla mücadele için sosyal destek ağlarının güçlendirilmesini, birinci basamak sağlık hizmetleri içinde ruh sağlığı hizmetlerine erişimin ve tespitin iyileştirilmesini ve hedeflenmiş, toplum temelli intihar önleme programlarının uygulanmasını içermektedir. Güncellenmiş değerlendirme araçları, halkı bilinçlendirme kampanyaları ve destekleyici hükümet politikaları aracılığıyla bu faktörlerin ele alınması, büyüyen yaşlı nüfustaki intihar riskini azaltmak için esastır.
