YATARAK REHABİLİTASYON UYGULANAN KRONİK SPİNAL KORD YARALANMALI HASTALARDA YARALANMA BÖLGESİ VE YARALANMA ŞİDDETİ HASTA MEMNUNİYETİNİ ETKİLER Mİ ?

SELMA EROĞLU, MEHMET B KUYUMCU, BÜŞRA ÖZDEMİR, CANSU MANAV, HALİL SİNER, HANDAN ÖNAL, SEVDENUR KARACA, ÖVGÜ ÖZGÜN, BETÜL ATEŞ, HASAN TOKTAŞ, ÜMİT DÜNDAR

Kocatepe Tıp Dergisi - 2021;22(6):494-500

AMAÇ: Bu çalışmanın amacı yatarak rehabilitasyon tedavisi alan kronik spinal kord yaralanmalı (SKY) hastaların memnuniyet düzeylerinin, yaralanma seviyesi ve şiddetine göre farklılık gösterip göstermediğini incelemek ve farklı memnuniyet düzeyine sahip hastaların fonksiyonel bağımsızlık ve yaşam kaliteleri arasında fark olup olmadığını ortaya koymaktır. GEREÇ VE YÖNTEM: Hastaların lezyon seviyesi (servikal, torasik, lumbosakral) kaydedildi ve lezyonun şiddeti (komplet/inkomplet) American Spinal Cord Injury Association (ASIA) Impairment Scale’e göre belirlendi. Hastaların bağımsızlık derecesi, Fonksiyonel Bağımsızlık Ölçümü (Functional Independence Measure-FİM) motor skoru kullanılarak belirlendi. Sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi değerlendirilmesi için kısa form-36 (Short Form-36- SF-36) kullanıldı. Memnuniyet, hasta memnuniyetini değerlendirmek için oluşturulmuş bir anket kullanılarak değerlendirildi. Ankette memnuniyet düzeyi “çok memnunum, memnunum, memnuniyetsizim, hiç memnun değilim” olarak ve doktor, hemşire, fizyoterapist, yemek hizmeti, temizlik hizmeti, teknik donanım ve genel memnuniyet kategorilerinde sorgulama yapılarak belirlendi. BULGULAR: Bu kesitsel çalışmaya kronik SKY’li 84 hasta dahil edildi. Lezyon seviyesine göre bakıldığında, hastaların 19’unda servikal (ortalama yaş: 36.3 ± 14.5, % 78.9 erkek), 52’sinde torasik (ortalama yaş: 32.1 ± 13.6, % 61.5 erkek) ve 13’ünde lumbosakral (ortalama yaş : 38.8 ± 20, % 61.5 erkek) yaralanma bulunmaktaydı. SKY’nin şiddetine göre 36 hastada komplet (ortalama yaş: 34 ± 13, % 77.7 erkek), 48 hastada inkomplet (ortalama yaş: 35 ± 15, % 56.2 erkek) yaralanma vardı. Memnuniyet kategorilerinde servikal, torasik ve lumbosakral bölge yaralanmaları arasında anlamlı fark bulunmadı. Ancak, SKY şiddetine göre gruplandırılan hastaların memnuniyetleri karşılaştırıldığında, inkomplet SKY’li hastaların doktor ve teknik donanım memnuniyetleri daha yüksekti (sırasıyla p=0.03 ve p=0.02). Bunun dışında diğer kategorilerde anlamlı fark bulunamadı. Genel memnuniyet kategorisinde, memnuniyet düzeylerine göre gruplandırılan hastaların fonksiyonel motor bağımsızlıkları ve yaşam kaliteleri karşılaştırıldığında arada anlamlı fark bulunamadı. SONUÇ: İnkomplet SKY’li hastaların doktor ve teknik donanım memnuniyeti daha yüksekti. Yaralanma özellikleri farklı olsa da beklentileri karşılandığında, yatarak rehabilitasyon uygulanan kronik dönem SKY’li hastaların memnuniyet düzeyleri benzer olabilir. Hastaların memnuniyetini etkileyen hastayla ilgili diğer değişkenler açısından daha kapsamlı çalışmalara ihtiyaç vardır.