CUNEYT EVREN, GOKHAN UMUT, MUGE BOZKURT, GULSEN TEKSİN-UNAL, RUKEN AGACHANLİ, BİLGE EVREN
Düşünen Adam Psikiyatri ve Nörolojik Bilimler Dergisi - 2016;29(2):109-119
Amaç: Erişkin Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu (DEHA) Kendi Bildirim Ölçeği (ASRS-v1.1) DEHA’nın DSM-IV’e göre boyutsal özbildirim değerlendirmesine olanak sağlamaktadır. Bu çalışmanın amacı ASRS’nin Türkçe formunun psikometrik özelliklerinin alkol kullanım bozukluğu (AKB) olan ve yatarak tedavi gören hasta örnekleminde değerlendirilmesidir. Yöntem: Çalışmaya AKB olan ve yatarak tedavi gören 190 hasta katıldı. Katılımcılar ASRS ve Erişkin BEB/DEHA DSM-IV Tabanlı Tanı Tarama ve Değerlendirme Ölçeği (Erişkin DEHA Ölçeği) uygulanarak değerlendirildi. Bulgular: ASRS-18 (18 maddelik formu), Erişkin DEHA Ölçeği ile kıyaslandığında (r=0.738; dikkat eksikliği-DE alt ölçeği için 0.694 ve hiperaktivite/dürtüsellik-HD alt ölçeği için 0, 690) yüksek konverjan geçerlilik (r=0.79) gösteren ve Cronbach’s α değeri 0.863 (DE alt ölçeği için 0.822 ve HD alt ölçeği için 0.775) olan psikometrik olarak güvenilir DEHA tarama ölçeği olarak bulunmuştur. ASRS-18 için iki bileşen yer almıştır ve toplam varyansın sırasıyla %31.13 ve %9.27’den sorumluydu. Alt ölçekler ASRS-18 puanıyla yüksek düzeyle (sırasıyla n=190, r=0.887, r=0.886) birbirleriyle ise orta düzeyde köreleydi (r=0.571). Test-tekrar test korelasyonu DE alt ölçeği için orta düzeyde (n=120, r=0.677) iken, HD alt ölçeği (r=0.774) ve ASRS-18 için yüksek (r=0.765) düzeydeydi. Kesme puanı 30 ve üzeri olarak alındığında ASRS-18 duyarlılık ve özgüllük puanları sırasıyla 0.81 ve 0.75 olarak bulunmuştur. Ayrıca, ASRS DEHA olan alkol bağımlılarını olmayanlardan anlamlı düzeyde ayırt ederek iyi ayırıcı geçerlilik göstermiştir. Sonuç: Bu bulgular ASRS’nin (hem 18 maddelik hem de 6 maddelik formunun) Türkçe formunun AKB olan ve yatarak tedavi gören hastalarda iki boyutlu yapıda ölçüm yapan geçerli ve güvenilir bir erişkin DEHA tarama ölçeği olduğunu desteklemektedir.