Hasan BAKAY, Ziya ÖKSÜZ
Kocatepe Tıp Dergisi - 2026;27(1):81-90
AMAÇ: Bu çalışma, yaygın anksiyete bozukluğu (YAB) ve major depresyon (MD) tanısı alan bireylerde sosyal medya kullanımı, gelişmeleri kaçırma korkusu (fear of missing out, FoMO) ve işlevsellik arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla yapılmıştır. Ayrıca, FoMO'nun hastalar ve sağlıklı bireylerde işlevsellik üzerindeki doğrudan ve dolaylı etkilerini karşılaştırmayı amaçlamaktadır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu çalışmada, YAB ve/veya MD tanısı alan 84 hasta ve 79 sağlıklı kontrolden oluşan 163 genç yetişkin (18-33 yaş arası) incelenmiştir. Katılımcılara bir sosyodemografik görüşme formu ile birlikte Beck Depresyon Envanteri (BDE), Beck Anksiyete Envanteri (BAE), Gelişmeleri Kaçırma Korkusu Ölçeği (FoMO) ve Kısa İşlevsellik Değerlendirme Ölçeği (KİDÖ). Sosyal medya kullanım süreleri objektif akıllı telefon verileri kullanılarak ölçüldü. Veriler Mann-Whitney U testleri, Spearman korelasyonları, hiyerarşik regresyonlar ve mediasyon analizi incelendi. BULGULAR: FoMO (p=.007), depresyon (p<.001), anksiyete (p<.001) ve işlevsel bozukluk puanları (p<.001) hasta grubunda anlamlı olarak daha yüksekti. Hiyerarşik regresyon analizleri, depresyon ve FoMO'nun yalnızca hasta grubunda işlevselliği anlamlı olarak etkilediğini ortaya koydu (p=.013 and p=.046, respectively). Mediasyon analizleri, depresyonun FoMO'nun işlevsellik üzerindeki etkisinde kısmi bir aracı rolü olduğunu ortaya koydu (p=.038). Anksiyete düzeyinin, bu ilişkide önemli bir aracı rolü olmadığı gözlendi (p=.143). SONUÇ: FoMO, MD ve YAB tanısı alan bireylerin işlevselliği üzerinde doğrudan ve dolaylı etkileri olan önemli bir faktördür. Bulgular, psikiyatrik bozukluğu olan genç yetişkinlerin FoMO'ya daha duyarlı olduğunu ve bunun günlük işlevselliklerini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Bildiğimiz kadarıyla bu çalışma, sosyal medya kullanımı ve FoMO'nun psikiyatri poliklinik hastalarının işlevselliği üzerindeki etkilerini inceleyen ilk çalışmadır. Psikoterapi tedavileri planlanırken FoMO konusunda farkındalığın artırılması ve dijital davranışların düzenlenmesi dikkate alınmalıdır. ANAHTAR KELİMELER: ANKSİYETE, DEPRESYON, FOMO, İŞLEVSELLİK, SOSYAL MEDYA.
