Elif Peksevim, Mehmet Hakan Türkçapar
Journal of Cognitive-Behavioral Psychotherapy and Research - 2025;14(3):229-240
Yaygın anksiyete bozukluğu (YAB), bireyin işlevselliğini önemli ölçüde etkileyen, aşırı ve kontrol edilmesi zor bir endişe düzeyi ile karakterize en yaygın anksiyete bozukluklarından biridir. Bilişsel davranışçı terapi, YAB için kanıta dayalı bir tedavi yöntemi olsa da araştırmalar bilişsel davranışçı terapinin yüksek yineleme oranlarına ve orta düzeyde iyileşme oranlarına sahip olduğunu göstermektedir. Son yıllarda metakognitif terapi, YAB dahil olmak üzere anksiyete bozuklukları için etkili bir psikoterapi yaklaşımı olarak öne çıkmıştır. Metakognitif terapiye göre; YAB olan bireylerin endişe ile ilgili negatif metakognitif inançlara sahip olmasının (endişenin kontrol edilemez ve tehlikeli olduğuna dair inançlar) hastalığın sürmesindeki en temel etken olduğu kabul edilmektedir. Öte yandan endişeyle ilgili pozitif metakognitif inançların varlığı, bireylerin negatif düşüncelerine yoğun bir endişe ile yanıt vermelerine ve uzun uzadıya bir düşünme döngüsüne girmelerine yol açmaktadır. Bu sebeple tedavide öncelikle negatif metakognitif inançların değiştirilmesi, ardından bireyin kullandığı işlevsiz zihinsel ve davranışsal stratejilerin tespit edilmesi ve son aşamada pozitif metakognitif inançlar üzerinde çalışılması gerekmektedir. Bu bağlamda, yazının temel amacı, Wells'in (2013) YAB için geliştirdiği metakognitif modeli temel alınarak, metakognitif terapinin basamaklarını ve kullanılan teknikleri örnek bir YAB vakası görüşmesi üzerinden göstermektir.
