İLGÜN BİLEKLİ BİLGER İHSAN DAĞ
Klinik Psikoloji Dergisi - 2023;7(3):325-350
Kişilerin beslenmelerini yiyeceklerin kalitesine göre kısıtladıkları bir durum olan ortoreksiya nervoza (ON), sağlıklı beslenmeye yönelik yoğun bir takıntı anlamına gelmektedir. ON’yi ölçmede kullanılan ölçüm araçlarındaki kısıtlılıklardan dolayı yakın zamanda 3 ölçüm aracı geliştirilmiştir. Bu çalışmanın amacı da ON kavramını ölçmek amacıyla geliştirilmiş olan Yeme Alışkanlıkları Ölçeği (YAÖ), Barselona Ortoreksiya Ölçeği (BOÖ) ve Ortoreksiya Nervoza Ölçeği’ni (ONÖ) Türkçeye çevirip uyarlayarak psikometrik özelliklerini değerlendirmektir. Çalışmaya, yaş ortalaması 21.26 olan toplam 712 üniversite öğrencisi (%75.3’ü kadın, %23.2’si erkek) katılmıştır. Katılımcılar YAÖ, BOÖ, ONÖ, Teruel Ortoreksiya Ölçeği (TOÖ) ve Adil Dünya İnancı Ölçeği’nden (ADİÖ) oluşan ölçek setini doldurmuştur. Ölçeklerin faktör yapıları faktör analizi ile sınanmıştır. Ölçeklerin birleşen geçerliği için TOÖ, ayrışan geçerliği için ise ADİÖ ile korelasyonlarına bakılmıştır. Ölçeklerin iç tutarlık katsayıları ve test-tekrar test güvenirlik katsayıları hesaplanmıştır. Yapılan doğrulayıcı faktör analizlerine göre, uyum indeksleri üç ölçüm aracının iyi bir uyuma sahip olmadığını gösterdiğinden açımlayıcı faktör analizleri yapılmıştır. Analiz sonuçlarına göre YAÖ 2 faktörden, BOÖ 5 faktörden, ONÖ 2 faktörden oluşmaktadır. Ölçeklerin iç tutarlık katsayıları ise, YAÖ için .90, BOÖ için .96, ONÖ için .87 olarak tespit edilmiştir. Test-tekrar test güvenirlik katsayıları ve birleşen ve ayrışan geçerlik analizleri için kontrol edilen korelasyon katsayıları istenen değerlerdedir. Sonuç olarak, her üç ölçüm aracının da kültürümüzde ON’yi ölçmek adına güvenilir ve geçerli olarak kullanılabileceği görülmektedir.
