SULTAN OKUMUŞOĞLU
Yaşam Becerileri Psikoloji Dergisi - 2017;1(1):59-65
Belli psikopatolojilerin belli bilişsel çarpıtmalar ile karakterize olduğu kabul edilir. Yeme bozuklukları ve Obsesif-Kompulsif Bozukluklar (OKB), komorbidite, benzer çarpıtmalar ve girici düşünceler içermeleri sebebiyle ilişkilendirilirler. Beden biçimi ve ağırlığına ilişkin çarpıtılmış düşünceler yeme bozukluklarıyla ilişkilendirilir ve ’Düşünce Beden Biçimi Kaynaşması’ olarak kavramlaştırılmış bilişsel çarpıtma, OKB’de yaygın olan Düşünce Eylem Kaynaşmasının bir çeşitlemesidir. Tedavi ve tanılamada potansiyel yararları açısından bu çalışmada yeme tutumunun, düşünce beden biçimi kaynaşması, cinsiyet ve vücut kitle indeksi ile ilişkisinin araştırılması amaçlanmıştır. Katılımcılar 18-28 yaş aralığında, 73 üniversite öğrencisidir (58 erkek). Yeme Tutumu testi (YTT) ve Düşünce Beden Biçimi Kaynaşması (DBBK) ölçekleri ile veri toplanmıştır. DBBK ile YTT arasında (r=0.53, p=0.01) ve VKİ arasında (r=0.34, p=0.01) pozitif korelasyon saptanmıştır. Adımsal Regresyon bulgularına göre DBBK’nin en önemli yordayıcısı, YTT puanlarıdır. YTT puanları DBBK varyansının %28’ini, VKİ, cinsiyet eklendiğinde %47’sini açıklamaktadır. YTT puanları açısından kadınlar daha yüksek ortalamalarla farklılaşmıştır. YTT puanları patolojik kesme noktasına (≥30) göre ayrılan gruplar arasında 30 ve üzerinde puan alan grubun DBBK puanları açısından daha yüksek ortalamalarla farklılaştığı saptanmıştır. Yeme bozukluklarının karakteristiği olan yemeye, beden biçim ve ağırlığına aşırı değer biçmenin, OKB benzeri girici düşüncelerin bu çarpıtmayla ifade bulmasıyla paralel bulgular saptanmıştır. Pratik ve teorik açıdan anlamları olan bulgular elde edildiği düşünülmektedir. Bulguların, gelecek araştırmalarla çalışıldıktan sonra, terapide hangi bilişlerin hedef alınacağı konusunda yol gösterici bilgi birikimine katkı sağlayacağı umulmaktadır.
