YENİ MELATONİN ANALOGLARININ ÇOKLU HEDEFLİ ETKİLERİ: AROMATAZ İNHİBİSYONU, ER ANTAGONİZMASI VE CYP1 İNHİBİTÖR AKTİVİTESİ

Elif INCE-ERGUC, Hanif ŞİRİNZADE, Bita ENTEZARI, Sibel SUZEN, Hande GURER ORHAN

Ankara Üniversitesi Eczacılık Fakültesi Dergisi - 2026;50(3):705-716

İzmir Katip Celebi University, Faculty of Pharmacy, Department of Pharmaceutical Toxicology, Izmir, Türkiye

 

Amaç: Bu çalışmada, hormon bağımlı meme kanserinde potansiyel çoklu hedefli etkileri araştırılmak üzere klorofenil ikame edilmiş yeni melatonin analoglarının sentezlenmesi ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Bu bileşiklerin aromataz (CYP19A1) inhibisyonu, östrojen reseptörü (ER) üzerindeki antagonistik potansiyeli, CYP1 enzim inhibisyonu ve kanser hücrelerine karşı seçici sitotoksisiteleri incelenmiştir. Gereç ve Yöntem: Yeni indol bazlı melatonin analoglarının iki grubu (benzillenmemiş ve benzillenmiş) sentezlenmiş ve yapısal olarak karakterize edilmiştir. Aromataz inhibisyonu hücresiz floresans tabanlı bir test ile değerlendirilmiştir. ER antagonizması, MCF-7 BUS hücrelerinde E-Screen testi ile incelenmiştir. CYP1 enzim inhibisyonu, sıçan karaciğer mikrozomları kullanılarak EROD testi ile belirlenmiştir. Sitotoksisite ise MCF-7 BUS ve MCF-10A hücrelerinde MTT testi ile değerlendirilmiştir. Sonuç ve Tartışma: Yeni benzillenmemiş bileşikler (2a-2f), benzillenmiş türevler (4a-4e) ile karşılaştırıldığında daha yüksek aromataz ve CYP1 inhibisyonu göstermiştir. 2f bileşiği en yüksek aromataz (%78.5) ve CYP1 (%79) inhibisyonunun yanı sıra anlamlı ER antagonizması sergilemiştir. Yeni benzillenmiş bileşikler, MCF-7 BUS hücrelerinde daha güçlü sitotoksisite göstermiş ancak enzimatik inhibisyon düzeyleri daha düşük bulunmuştur. 2f bileşiği, seçici sitotoksisite ile birlikte olumlu bir çoklu hedef profili ortaya koymuştur.