Merve Nur HEPOKUR, Filiz TUTUNCULER KOKENLI, Hamdi Cihan EMEKSIZ, Asan ONDER CAMAS, Humeyra YASAR KOSTEK, Zekiye KUPCU, Deniz Derya BUDAK, Metin YILDIZ, Ferruh Kemal ISMAN, Aysun BIDECI, Peyami CINAZ
Medeniyet Medical Journal - 2026;41(1):69-75
Amaç: Koronavirüs hastalığı pandemisi, Şiddetli Akut Solunum Yolu Sendromu Koronavirüs 2 (SARS-CoV-2) enfeksiyonunun tip 1 diyabetin (T1D) gelişimi ile ilişkili olabileceği ve tanı anında diyabetik ketoasidozun (DKA) sıklığı ve şiddetinde artışa neden olabileceği yönünde endişelere yol açmıştır. Ancak mevcut kanıtlar büyük ölçüde retrospektif olup kesin değildir. Bu çok merkezli prospektif çalışma, SARS-CoV-2 enfeksiyonu ile yeni tanı almış T1D'li çocuklarda DKA sıklığı ve şiddeti arasındaki ilişkiyi değerlendirmeyi ve bu grupta SARS-CoV-2 maruziyetinin yaygınlığını belirlemeyi amaçlamıştır. Yöntemler: Çalışmaya, Nisan 2021 ile Nisan 2022 arasında Türkiye'de üç üçüncü basamak sağlık merkezinde yeni T1D tanısı alan 133 çocuk hasta dahil edildi. SARS-CoV-2 durumu, tanı anında polimeraz zincir reaksiyonu ve serolojik testler (immünoglobulin (Ig)M, IgG) ile, 21 gün sonra ise sadece IgG testiyle değerlendirildi. Hastalar aktif enfeksiyon, geçirilmiş enfeksiyon ve enfeksiyon belirtisi olmayanlar olarak üç gruba ayrıldı. SARS-CoV-2 maruziyetinin genel yaygınlığı da analiz edildi. Bulgular: Hastaların %39'unda SARS-CoV-2 seropozitifliği saptandı. DKA, aktif enfeksiyonu olanların %76,9'unda, geçirilmiş enfeksiyonu olanların %66,6'sında ve enfeksiyon belirtisi olmayanların %53'ünde görüldü. SARS-CoV-2 maruziyeti olanlarda DKA oranı daha yüksek olsa da bu fark istatistiksel olarak anlamlı değildi (p=0,240). DKA şiddeti açısından da gruplar arasında anlamlı fark yoktu (p=0,162). Sonuçlar: DKA, tüm gruplarda en yaygın başvuru şekliydi ve SARS-CoV-2 enfeksiyon durumu ile sıklık ya da şiddet açısından anlamlı bir fark gözlenmedi. Bu bulgular, yüksek DKA oranlarının doğrudan viral etkilerden çok pandemiye bağlı sağlık hizmetlerine erişim kısıtlılıklarıyla ilişkili olabileceğini düşündürmektedir.
