Sibel ÇAVDAR, İsmail DEMİR, Başak ÜNVERDİ, Giray BOZKAYA, Fatma Özge Kayhan KOÇAK
Family Practice and Palliative Care - 2026;11(1):52-59
Giriş : Tümör nekroz faktörü süper ailesi üyesi -14 (TNFSF14), tip -2 Diyabet Mellitus'un (T2DM) ve vasküler inflamasyonun patogenezinde rol oynayabilecek immün -inflamatuar bir biyobelirteçtir. Karotis intima -media kalınlığı (KİMK), vasküler riskin bir göstergesi ve subklinik aterosklerozun iyi bilinen bir belirtecidir; ancak, özellikle yeni tanı konmuş T2DM hastalarında TNFSF14 ile olan ilişkisine dair veriler sınırlıdır. Amacımız, yeni tanı konmuş T2DM hastalarında TNFSF14 ile KİMK arasındaki ilişkiyi araştırmak ve bu belirteçlerin T2DM için destekleyici göstergeler olarak kullanılıp kullanılamayacağını, ayrıca yetişkin ve yaşlı hasta grupları arasında yaşa bağlı bir farklılık olup olmadığını değerlendirmektir. Yöntem: Bu kesitsel çalışma, bir üçüncü basamak hastanesinin İç Hastalıkları Polikliniği'nde yürütülmüştür. Çalışmaya, yeni tanı almış T2DM hastaları ve DM olmayan kontrol grubu dahil edilmiştir. Biyokimyasal parametreler, TNFSF14 düzeyleri ve KİMK ölçümleri yapılmıştır. Serum TNFSF14 düzeyleri enzim bağlantılı immünosorbent analiz (ELISA) yöntemiyle ölçülmüş, KİMK ise B -mod ultrasonografi kullanılarak değerlendirilmiştir. İstatistiksel analizler, TNFSF14, KİMK ve metabolik parametreler arasındaki korelasyonları belirlemek amacıyla yapılmış; ayrıca Receiver Operating Characteristic (ROC) analizi, tanısal performansı değerlendirmek için kullanılmıştır. Veriler tüm grup için ve yaş gruplarına (>=50 yaş ve <50 yaş) göre değerlendirilmiştir. Bulgular: Çalışmaya 79 T2DM hastası ve 90 diyabeti olmayan birey dahil edilmiştir. TNFSF14 ve KİMK düzeyleri, T2DM hastalarında kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede daha yüksek bulunmuştur (p<0,001). TNFSF14, KİMK ile pozitif korelasyon göstermiştir (p<0,001) ve T2DM varlığına yönelik güçlü bir tanısal performans sergilemiştir (AUC: 0,90; %95 GA: 0,85 -0,95; p<0,001). TNFSF14'ün T2DM'yi ayırt etmedeki optimal kesme değeri 57,60 olup, %91 duyarlılık ve %82 özgüllük göstermiştir. TNFSF14 hem yetişkin hem de yaşlı hasta gruplarında güçlü tanısal performans göstermiştir. KİMK, genel olarak ve 50 yaş ve üzeri bireylerde diyabet için orta düzeyde bir tanısal değer göstermiştir, ancak özgüllüğü düşüktür. Sonuç: KİMK ve özellikle yüksek duyarlılık ve özgüllüğe sahip dolaşımdaki TNFSF14, yaşa bakılmaksızın T2DM için destekleyici belirteçler olarak kullanılabilir.
