BENGİSU GÜLLÜ, AYSUN YÜKSEL
Balkan Sağlık Bilimleri Dergisi - 2025;4(1):18-27
Dünya nüfusunun 2050 yılına kadar 9 milyara ulaşacağı tahmin edilmektedir ve bu durum gelecekte karşılaşılabilecek en büyük zorluklardan biridir. Nüfus artışı ile birlikte iklim değişikliğinin yarattığı sorunlar insanları geleneksel protein kaynaklarına göre daha verimli ve sürdürülebilir olan alternatif protein kaynakları arayışına yönlendirmiştir. Entomofaji yunanca kökenli bir kelimedir ve böceklerin besin olarak tüketilmesi anlamına gelmektedir. Günümüzde besin olarak tüketilen böceklerin %3’ü geleneksel yöntemlerle doğadan toplanırken geri kalanı, endüstriyel üretimdir. Yenilebilir böcekler, besin içerikleri ile sağlıklı ve sürdürülebilir alternatifler olma potansiyeline sahiptir. Yenilebilir böcekler, ete benzer oranda protein bulundurması, yüksek B12 vitamini, demir, çinko, lif, esansiyel aminoasitler, omega-3, omega-6 yağ asitleri ve antioksidan içerikleriyle üstün sağlık yararlarına sahip olabilir. Yapılan in vitro ve in vivo çalışmalar, yenilebilir böceklerin değerli besin kaynağı olmasının yanı sıra antioksidan, antihipertansif, antiinflamatuar, antimikrobiyal ve immünomodülatör özelliklere sahip olduğunu göstermiştir. Ancak, kronik hastalıkların önlenmesi ve yönetiminde potansiyel uygulamalarını desteklemek için farklı biyoaktivitelerini ve sağlık yararlarını doğrulayabilen insan çalışmaları yetersizdir. Yenilebilir böcekler, ümit verici ve yeterince araştırılmamış makro, mikro ve biyoaktif besin kaynağıdır. Böcek bileşenlerini tanımlamak ve karakterize etmek, iyi tasarlanmış kontrollü klinik müdahale çalışmaları, yüksek verimlilik tekniklerinin araştırılması gibi birçok araştırmaya ihtiyaç vardır.
