Diler US ALTAY, Duygu MATARACI DEĞİRMENCİ
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(2):330-337
Amaç: Bu çalışmanın amacı, internetin sağlık bilgilerine erişimde yaygınlaşmasıyla birlikte ortaya çıkan siberkondri düzeyinin, bireylerin sağlıklı yaşam farkındalığı ve sağlık okuryazarlığı ile ilişkisini incelemektir. Sağlık bilgilerine kolay erişim, bazı bireylerde aşırı kaygı ve kompulsif bilgi arama davranışlarına yol açabilmektedir. Bu üç kavram birlikte ele alınarak aralarındaki ilişkiler bütüncül bir şekilde değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki bu çalışma, çevrimiçi anket aracılığıyla 18 yaş üzeri 244 gönüllü birey ile gerçekleştirilmiştir. Katılımcılar kartopu örneklem yöntemiyle belirlenmiş, veriler Google Forms üzerinden toplanmıştır. Veri toplama araçları arasında Siberkondri Ciddiyeti Ölçeği (CSS-12), Sağlıklı Yaşam Farkındalığı Ölçeği (SYF -15) ve Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (HLS -14) yer almaktadır. Veriler bağımsız örneklem t -testi, Mann -Whitney U, Kruskal -Wallis, ANOVA ve Spearman korelasyon analizleri ile değerlendirilmiştir. Bulgular: Cinsiyet, medeni durum, gelir ve eğitim düzeyi gibi birçok değişkenin ölçek puanlarına etkisi anlamlı bulunmamıştır (p> 0,05). Ancak yaş, meslek, sigara kullanımı, internette geçirilen süre ve beden kitle indeksi anlamlı farklılık göstermiştir (p< 0,05). Siberkondri ile sağlıklı yaşam farkındalığı (r= 0,141, p= 0,028) ve sağlık okuryazarlığı (r= 0,228, p< 0,001) arasında zayıf ancak anlamlı pozitif ilişkiler tespit edilmiştir. Sağlıklı yaşam farkındalığı ile sağlık okuryazarlığı arasındaki ilişki daha güçlüdür (r=0 ,342, p< 0,001). Sonuç: Elde edilen bulgular, siberkondrinin sağlıklı yaşam farkındalığı ve sağlık okuryazarlığı ile ilişkili olduğunu göstermektedir . Bu doğrultuda, bireylerin internetten sağlık bilgisi ararken doğru kaynakları kullanmaları ve sağlık eğitimiyle desteklenmeleri önemlidir.
