Tuğba Solmaz, Emel Güven
Androloji Bülteni - 2025;27(4):233-242
AMAÇ: Bu çalışmanın amacı yetişkin kadınların cinsel sağlık okuryazarlığı ile human papilloma virüsü (HPV) farkındalık ve endişe düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemektir. GEREÇ ve YÖNTEMLER: Tanımlayıcı kesitsel ve ilişki arayıcı tipteki bu araştırma 25 Ocak-20 Mart 2025 tarihleri arasında yürütülmüştür. Çalışmaya 18-65 yaş arası online platform üzerinden ulaşılan 400 kadın dâhil edilmiştir. Çalışmanın verileri "Kişisel Bilgi Formu", "Cinsel Sağlık Okuryazarlık Ölçeği (CİSOYÖ)" ve "Human Papilloma Virüsü Farkındalık ve Endişe Ölçeği (HPV-FEÖ)" kullanılarak toplanmıştır. Verilerin analizinde tanımlayıcı istatistikler, pearson korelasyon analizi ve çoklu doğrusal regresyon analizi kullanılmıştır. BULGULAR: Çalışmaya katılan kadınların CİSOYÖ toplam puan ortalaması 54,23+/-11,76 ve HPV-FEÖ toplam puan ortalaması 41,88+/-7,39'dir. Aktif cinsel yaşam varlığı, cinsel sağlık ile ilgili bilgi alma, bilgi kaynağı, cinsel sağlık konularını rahat bir şekilde ifade etme, serviks kanser taraması hakkında bilgi alma, pap-smear testi yaptırma ve serviks kanser tanısı alma durumu ile CİSOYÖ toplam puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Evlilik öncesi cinsel deneyim yaşama ve cinsel sağlık ile ilgili bilgi alma durumu ile HPV-FEÖ toplam puanları arasında anlamlı bir fark bulunmuştur (p<0,05). Korelasyon analizine göre CİSOYÖ toplam puan ile cinsel bilgi, cinsel tutum, HPV-FEÖ toplam puan, sağlığından endişelenme durumu ve farkındalık durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). HPV-FEÖ toplam puan ile cinsel bilgi, cinsel tutum, sağlığından endişelenme durumu, dışlanmaktan endişelenme durumu, farkındalık durumu arasında anlamlı bir ilişki bulunmuştur (p<0,05). SONUÇ: Kadınların cinsel sağlık okuryazarlıklarının ve HPV farkındalık ve endişelerinin orta düzeyde olduğu saptanmıştır. Human papilloma virüsü toplam puanı, serviks kanser taraması hakkında bilgi alma durumu ve cinsel sağlık ile ilgili bilgi alma durumu cinsel sağlık okuryazarlık düzeyini etkileyen önemli faktörler olarak belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: cinsel sağlık, sağlık okuryazarlığı, HPV, farkındalık, endişe, hemşirelik
