Beyzanur ÇAMLIBEL, Ceren İŞERİ, Elif ÖZTÜRK, Merve KIZIL, Sude Melis ŞAHİN, Gamze AKBULUT
Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;10(3):325-337
Amaç: Bu çalışmanın amacı, yetişkin bireylerde besin tüketimi, fiziksel aktivite düzeyi ve sağlıkla ilişkili yaşam kalitesi arasındaki ilişkileri değerlendirmektir. Yöntem: Kesitsel tanımlayıcı tipteki bu çalışmada besin ögesi alımı için 24 saatlik besin tüketim kaydı, fiziksel aktivite seviyesini değerlendirmek için Uluslararası Fiziksel Aktivite Anketi-Kısa Form (IPAQ-SF) ve yaşam kalitesini değerlendirmek için SF-12 Yaşam Kalitesi Ölçeği kullanılmıştır. Veriler IBM SPSS Statistics 26 yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Bulgular: Toplam 1650 kişi (%57,3 kadın, %42,7 erkek) gönüllü olarak çalışmaya katılmıştır. Katılımcıların yaş ortalaması 43,5+/-19,04 yıl, ortalama beden kütle indeksi (BKİ) ise 25,9+/-5,09 kg/m² olarak belirlenmiştir. Yaş ile Fiziksel Bileşen (PCS-12) (r=-0,530, p<0,001) ve IPAQ-SF (r=-0,355, p<0,001) skorları arasında negatif ve orta düzeyde; BKİ ile PCS-12 (r=-0,302, p<0,001) arasında negatif korelasyon saptanmıştır. IPAQ-SF skoru ile protein (r=0,130, p<0,001) ve enerji (r=0,049, p<0,001) arasında zayıf pozitif korelasyon belirlenmiştir. Regresyon analizi sonuçlarına göre yaş, BKİ, Mental Bileşen (MCS-12), IPAQ-SF toplam skoru ve bazı besin tüketim değişkenlerinden oluşan model, PCS-12 skorundaki varyansın %35,4'ünü açıklamaktadır (R²=0,354, p<0,001). Sonuç: Çalışma sonuçları, beslenme ve fiziksel aktivitenin yaşam kalitesinin hem fiziksel hem zihinsel bileşenleri üzerinde etkili olduğunu göstermektedir. Bu bulgular, sağlıklı yaşam biçimlerinin teşvik edilmesi açısından önem taşımaktadır. Bununla birlikte, gelecekte yapılacak boylamsal ve müdahale çalışmalarının, beslenme ve fiziksel aktivite düzeylerinin yaşam kalitesi üzerindeki nedensel etkilerini daha ayrıntılı olarak ortaya koyması yararlı olacaktır.
