YETİŞKİNLERDE DİYET KALİTESİ VE KAFEİN TÜKETİMİNİN YAŞAM KALİTESİYLE İLİŞKİSİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Ferhan BEDİR, Tuğçe AYTULU

İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(3):593-598

Üsküdar Üniversitesi, Beslenme ve Diyetetik Bölümü, İstanbul, Türkiye

 

Amaç: Bu araştırmanın amacı, yetişkin bireylerde diyet kalitesi ve kafein tüketim düzeylerinin yaşam kalitesi üzerindeki etkilerini incelemektir. Bu kapsamda bireylerin beslenme alışkanlıkları ile yaşam kalitesinin fiziksel, psikolojik ve sosyal boyutları arasındaki ilişkiler değerlendirilmiştir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve kesitsel tasarıma sahip bu çalışmaya, belirli kriterlere uygun 301 birey dahil edilmiştir. Veriler, sosyodemografik bilgi formu, Sağlıklı Yeme İndeksi -2010 (SYİ -2010) ve Dünya Sağlık Örgütü Yaşam Kalitesi Ölçeği (WHOQOL) ile toplanmıştır. Verilerin analizinde SPSS 27 ve besin tüketimi analizinde Beslenme Bilgi Sistemleri (BeBis) kullanılmıştır. Bulgular: Araştırmaya katılan 301 bireyin tamamının kafein içeren ürünleri tükettiği saptanmıştır. Kadınların diyet kalitesi puanları erkeklere kıyasla istatistiksel olarak anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (p<0,05). Ancak, SYİ -2010 puanları ile WHOQOL alt boyutları arasında anlamlı ilişki gözlenmemiştir (p>0,05). Kafein tüketim sıklığı arttıkça yaşam kalitesi alt boyutlarında ortalama puanların azaldığı ancak istatistiksel olarak anlamlı farklılık oluşmadığı belirlenmiştir. Sonuç: Bulgular, kadınların daha sağlıklı beslenme eğiliminde olduğunu ancak yaşam kalitesi ile diyet kalitesi arasındaki ilişkinin örneklem grubunda belirgin olmadığını göstermektedir. Kafein tüketim sıklığının, bazı yaşam kalitesi boyutları üzerinde olumsuz etkiler yaratabileceği değerlendirilmiştir.