Ayşegül AKCA, Sultan AYAZ ALKAYA, Özlem SİNAN
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(2):390-395
Amaç: Bu araştırmanın amacı yetişkinlerin afete hazırlık inancı ve algılanan stres düzeylerinin ve ilişkili faktörlerin belirlenmesidir. Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tasarım ile yürütülen araştırmanın örneklemini Ankara'daki belediyelere bağlı üç aile yaşam merkezine kayıtlı 490 yetişkin oluşturmuştur. Veriler kişisel bilgi formu, Genel Afete Hazırlık İnanç Ölçeği ve Algılanan Stres Ölçeği ile elde edilmiştir. Verilerin analizinde sayı, yüzde, ortalama, standart sapma, bağımsız örneklem t testi ve tek yönlü varyans analizi kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların %64.9'unun 40 yaş ve üzerinde olduğu, %68.2'sinin kadın, %50.6'sının bekar olduğu, %44.3'ünün lise mezunu olduğu, %58.6'sının sağlığını iyi olarak algıladığı ve %69.6'sının daha önce afet yaşamadığı belirlenmiştir. Çalışmada katılımcıların Afete Hazırlık İnanç Ölçeği ortalama puanı 109.85+/- 13.29 (Min:69, Max: 152) ve Algılanan Stres Ölçeği ortalama puanı 27.81 +/- 6.68 (Min:10, Max:51 ) idi. Afete Hazırlık İnanç Ölçeği ile Algılanan Stres Ölçeği arasında negatif yönde anlamlı ilişki olduğu bulunmuştur (r=-0.182, p<0.001) . Çalışmada üniversite ve üzeri mezunu olan ve sağlığını iyi olarak algılayan yetişkinlerde afete hazırlık inancı ortalama puanının; 40 yaş ve üzerinde, bekar, bir işte çalışmayan, sağlığını kötü olarak algılayan yetişkinlerin algılanan stres ortalama puanının daha yüksek olduğu bulunmuştur. Sonuç: Araştırma sonucunda yetişkinlerin afete hazırlık inancının yeterince iyi düzeye ulaşmadığı ve algılanan stresin orta olduğu bulunmuştur. Ayrıca eğitim düzeyi ve sağlık algısının hem afete hazırlık inancı hem de algılanan stres için önemli bir faktör olduğu ortaya konulmuştur. Toplumun afete hazırlık düzeylerinin geliştirilmesine yönelik farkındalık çalışmaları ve eğitim etkinlikleri artırılmalıdır . Stres düzeyinin artması afete hazırlık inancını olumsuz yönde etkilediğinden, hemşireler yetişkinlerin etkili stresle baş etme becerilerini geliştirmelidir.
