Nurbanu ODACI, Belgin NALÇACI, Feyza KOCAKURT
Turkish Journal of Cardiovascular Nursing - 2026;17(43):79-87
Amaç: Kardiyovasküler hastalıklar, dünya genelinde önemli mortalite ve morbidite nedenleri arasında yer almaktadır. Bu tanımlayıcı çalışma, yetişkinlerin kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine ilişkin bilgi düzeyleri ile riskli sağlık davranışları ve bazı biyofizyolojik ölçümler arasındaki ilişkiyi ortaya koymak amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Araştırma, beş aile sağlığı merkezine kayıtlı yetişkinlerle yürütüldü (n = 487). Veriler, "Anket Formu" ve "Kardiyovasküler Hastalıklar Risk Faktörleri Bilgi Düzeyi Ölçeği" kullanılarak toplandı; ayrıca biyofizyolojik ölçümler yapıldı. Çalışmada kadın ve erkek sayısını eşitlemek amacıyla minimum örneklem büyüklüğü dikkate alınarak rastgele ikincil bir veri seti oluşturuldu ve ilişkisel analizler bu ikincil veri seti üzerinden gerçekleştirildi (n = 120). Bulgular: Birinci veri setine göre (n = 487), katılımcıların %91'i kadın olup %41,7'sinin kronik hastalığı vardı. Katılımcıların %20,1'inin sigara kullandığı, %39,4'ünün günde bir tepeleme çay kaşığından fazla tuz tükettiği, %34,1'inin günde beş porsiyondan az meyve ve sebze tükettiği, %48,3'ünün sık sık stresli hissettiği, %45,7'sinin haftada 150 dakikadan az fiziksel aktivite yaptığı, %32,4'ünün fazla kilolu ve %41,5'inin obez olduğu saptandı. İkinci veri setiyle yapılan değerlendirmede (n = 120), kardiyovasküler hastalık risk faktörlerine ilişkin bilgi düzeyinin sistolik kan basıncına ve kolon taraması yaptırma durumuna göre farklılık gösterdiği belirlendi. Sonuç: Katılımcılarda riskli sağlık davranışlarının ve obezite prevalansının yüksek olduğu gözlemlendi. Bu nedenle, bölgede sağlıklı yaşam davranışlarını teşvik edecek girişimlere ihtiyaç olduğu düşünülmektedir.
