YILAN ISIRIKLARI SONRASI GELİŞEN VENÖZ TROMBOZLARDA TEDAVİ UYGULAMALARIMIZ

UFUK YETKİN, CENGİZ ÖZBEK, MERT KESTELLİ, ALİ GÜRBÜZ

Turkish Journal of Vascular Surgery - 2003;12(1):25-30

Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Kalp ve Damar Cerrahisi Kliniği, İZMİR

 

Amaç: Yılan ısırması olan bir hasta kompleks zehirlenme olgusu şeklinde değerlendirilmelidir. Ülkemizde genellikle engerek yılanları ile ısırılmalar oluşmakta ve hematoksin zehiriyle damar dinamizminde olan değişiklik neticesinde sıklıkla ısırılan ekstremitede akut semptomatik proksimal ven trombozu komplikasyonu görülebilmektedir. Damar cerrahları olarak genel sistemik tedavinin yanısıra bu komplikasyonla rastlanılan olgularda en uygun ve ekonomik tedavi seçeneği olduğuna inandığımız yaklaşımlarımızı aktarmayı amaçladık. Yöntem: İzmir Atatürk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Servisine 01.01.2000 ile 31.12.2002 tarihleri arasında yılan ısırması sonrası gelişen akut semptomatik venöz tromboz tanısı ile başvurarak Kalp-Damar Cerrahisi Klinik İzlemine alınan 36 hasta çalışmaya dahil edilmiştir. Hastaların 11'i (%30.5) kadın ve 25'i (%69.5) erkek olup yaş ortalaması 48 idi. Hastaların acil servise başvurusunun yılan ısırmasını takiben ortalama 19 saat sonra gerçekleştiğini saptadık. Tedavide tüm olgulara kontinü intravenöz standart heparin infüzyonu kiloya dayalı APTT kontrolü izlemindeki doz şeması protokolümüzle uygulandı ve oral antikoagülasyona warfarin sodium ile devam edildi. Bulgular: Hiçbir olgumuzda pulmoner emboli saptanmadı ve olgularımızın hiçbirinde sistemik toksikasyon gözlenmedi. Hastaların tümü yoğun bakım ünitesine kabulünün 2. gününde servis izlemine alınarak standart tedavi protokolümüz sürdürüldü. Sistemik standart İV heparinizasyonun erken komplikasyonları gelişmedi. Hastanede yatış süresi ortalama 6.2 gün olarak gerçekleşti. Antikoagülan tedavi polikliniğimiz kontrolünde en az 3 ay sürdürülmüştür. Reküren venöz tromboz görülen bir hastada düşük molekül ağırlıklı heparin (low molecular weight heparin) tedavisiyle kür sağlanmıştır. Polikliniğimiz izleminde tutulabilen 31 olguda geç dönemde posttromboflebitik sendrom gelişmemiştir. Sonuç: Kompleks zehirlenme olgusu olarak değerlendirilmesi gereken yılan ısırıkları sonrası gelişen akut venöz trombozlarda tedavinin amaçları; semptomları gidermek, hastanın normal aktivitesini sağlamak, rekürensleri önlemek, tedavi süresi ve maliyetlerini sınırlamak olmalıdır. Bu tür hastalarda en ucuz ve emniyetli tedavi protokollerinden birini kliniğimizin yaklaşımının oluşturduğu düşüncesindeyiz.