Bilge Tezcan, Şule Ecevit Alpar
Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi - 2025;29(3):253-264
Bu sistematik derleme yoğun bakım hastalarında tıbbi araçlara bağlı gelişen basınç yaralanmalarını ve bu basınç yaralanmalarını önlemek için alınan önlemleri incelemek amacıyla yapıldı. Konuyla ilgili çalışmalar retrospektif olarak tarandı. Tarama için 10 anahtar kelime kullanıldı. Bu kelimelerin çeşitli kombinasyonları denenerek uluslararası altı veri tabanında 01-30 Eylül 2021 tarihleri arasında tarama yapıldı. Ulaşılan 1479 çalışma incelendi. Yetişkin yoğun bakım hastalarında tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanmalarını ve yetişkin yoğun bakım hastalarının da dahil olduğu genel hasta popülasyonunda tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanmalarını bildiren, İngilizce veya İngilizce özeti olan Türkçe tanımlayıcı, kesitsel araştırmalar ve randomize kontrollü olan 20 çalışma araştırmaya dahil edildi. Bu sistematik inceleme için yazarlar, ilgili anahtar kelimelerle bilimsel veri tabanlarında kapsamlı bir araştırma yapmış ve sonuçları değerlendirip özetlemişlerdir. Her çalışmada; çalışmanın yöntemi, örneklem özellikleri, tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanmaları verileri incelenmiştir. Araştırma kapsamına alınan çalışmalar incelendiğinde tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanması prevalansının yüksek olduğu görülmüştür. Çalışmalarda düşük Braden skoru, birden fazla tıbbi araç kullanımı, daha uzun süre tıbbi araç kullanımı, sedasyon, enteral beslenme, mekanik ventilasyon süresi gibi birçok risk faktörünün tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanması riskini arttırdığı saptanmıştır. Tıbbi araçlara bağlı basınç yaralanmalarının prevalansının değişen oranlarda yüksek olması, kanıta dayalı önleyici tedbirlere ve risk tanılamaya ihtiyaç olduğunu göstermektedir.
