Zuhal GÜLSOY, Gülgün SEVİMLİGÜL
Ordu Üniversitesi Hemşirelik Çalışmaları Dergisi - 2026;9(4):716-726
Amaç: Mahremiyet temel bir insan hakkıdır. Hasta mahremiyeti ise bireye ait bilgilerin gizliliğini ifade eder; ancak sağlık hizmeti sunumu sırasında bu gizlilik ihlal edilebilir. Bu bağlamda, kendi mahremiyetini sürdürme konusunda daha yetersiz olan, yoğun bakım da tedavi gören bilinçsiz hastaların mahremiyetini koruma ve sürdürme durumu öne çıkmaktadır. Bu çalışma yoğun bakımda çalışan hemşirelerin hasta mahremiyeti tutumlarının belirlenmesi amacıyla yapılmıştır. Yöntem: Tanımlayıcı tipte olan çalışmaya 168 yoğun bakım hemşiresi katılmıştır. Verilerin toplanmasında "kişisel bilgi formu" ve "hasta mahremiyet tutum ölçeği" kullanılmıştır. Elde edilen verilerin istatistiksel analizinde Mann-Whitney U, Kruskal-Wallis H analizi, ortalama, standart sapma, sayı ve yüzde değerleri kullanılmıştır. İstatistiksel anlamlılık p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Bulgular: Çalışmaya katılan hemşirelerin Hasta Mahremiyet Tutum Ölçeği puan ortalaması 124.90+/- 12.54'tür. Yaş grupları arasında Hasta Mahremiyet Tutum Ölçeği puanları açısından istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Yoğun bakım hemşirelerinin etik ilke ve sorumluluk puanları 6-10 olan grup ile 1-5 olan grup arasında istatistiksel olarak anlamlı fark bulundu. Ayrıca hasta hakları mahremiyet maddelerini bilen ve okuyan hemşirelerin Hasta Mahremiyet Tutum Ölçek puanının istatistiksel açıdan anlamlı ve yüksek olduğu tespit edilmiştir (p=0.02). Sonuç: Bu çalışma sonucunda, yoğun bakım hemşirelerinin hasta mahremiyetine önem verdikleri; mahremiyet algı ve tutumlarının toplumsal değerler ve yaşanmışlıklarla şekillenerek yaşla birlikte arttığı; ayrıca etik ilkeleri ve hasta haklarını bilen hemşirelerin mahremiyete daha fazla önem verdikleri belirlenmiştir. Ancak mahremiyete verilen önemin bakım uygulamalarına yansıtılması önemlidir. Bu doğrultuda, mahremiyet ihlallerinin daha etkin ve doğru biçimde tespit edilmesi ve hemşirelik bakım kalitesinin artırılması amacıyla, hizmet sunanlar ile hizmet alanların birlikte yer aldığı yeni gözlemsel çalışmaların yapılması önerilmektedir.
