Fatma İLTUŞ, Deniz ŞANLI, Gülçin UYANIK
İzmir Katip Çelebi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi - 2026;11(1):228-232
Yaşam süresindeki uzama ve kronik hastalıklardaki artış ölüm sürecinde olan hasta ve yaşam sonu bakım kavramlarını gündeme getirmiştir. Yoğun bakım ünitelerinde ölüm sürecinde olan ve bu nedenle yaşam sonu bakım gereksinimi olan birçok hasta bulunmaktadır. Yaşamın sonuna yaklaşmış olan tüm bireyler için yüksek kaliteli bakıma erişim önemlidir. Yaşam sonu bakım fiziksel, ruhsal, sosyal ve spiritüel konuları bir bütün olarak ele alır. Kaliteli bir yaşam sonu bakım, hastanın acısını ve ağrısını azaltmak için gereksinimlerini dikkate almayı hedefler. Hemşireler yoğun bakım ortamında ölmekte olan hasta ve yakınlarına yönelik bakımı geliştirmek için önemli bir konuma sahiptirler. Yoğun bakım hemşirelerinin ölüme yönelik tutum ve davranışlarının farkında olmaları, ölmekte olan hastaya verdikleri bakımı etkilemektedir. Ölüme ilişkin olumlu tutum ve davranışları olan hemşirelerin verdikleri yaşam sonu bakımın daha kaliteli olduğu bilinmektedir. Yönetim, uygulama ve eğitim alanına yönelik stratejiler, ölüm sürecinde olan yoğun bakım hastalarının daha kaliteli yaşam sonu bakım almalarını sağlar. Bu derlemede, ölüm ve yaşam sonu bakım kavramları, bu kavramların yoğun bakım ünitelerindeki önemi, yoğun bakım hemşirelerinin ölüm ve yaşam sonu bakıma yönelik tutum ve davranışları ve iyi ölüm ve kaliteli yaşam sonu bakım sağlamaya yönelik stratejilerin açıklanması amaçlanmıştır.
