Saide FAYDALI, Gülsüm Özcan ÇETİNER, Melike Biryol DURMAZ
Kıbrıs Türk Psikiyatri ve Psikoloji Dergisi - 2026;8(2):186-192
İyi ölüm, bireyin ölüm nedenini bilmesi, nerede ve ne zaman öleceğini öngörebilmesi gibi ölüme ilişkin faktörleri yönetmesini içeren ; yaşam sonu için planlama ve hazırlık yapmanın mümkün olduğu bir süreçtir. Ölümle en sık karşılaşan ve yaşam sonu bakımının merkezinde yer alan yoğun bakım hemşirelerinin iyi ölümle ilgili algıları, tutumları ve bakım kalitesi önemli ölçüde etkilenmektedir. Bu çalışmada yoğun bakım hemşirelerinde iyi ölüm algısı düzeylerinin ve etkileyen faktörlerin belirlenmesi amaçlanmıştır. Tanımlayıcı ve ilişki arayıcı tipte olan araştırma, yoğun bakımda çalışan 384 hemşire ile yürütülmüştür. Veriler , çevrimiçi anket yöntemiyle "İyi Ölüm Ölçeği" kullanılarak kartopu tekniğiyle toplanmıştır. Hemşirelerin İyi Ölüm Ölçeği puanlarının ortalaması 55,59+/-7,78 olarak bulunmuştur. Hemşirelerin incelenen özellikleri arasında yalnızca yoğun bakımda çalışmaktan duyulan memnuniyetin iyi ölüm algılarını etkilediği görülmüştür. İyi ölüm algıları ile hemşirelerin korkuları arasında düşük düzeyde ancak anlamlı bir ilişki olduğu bulunmuştur. Ölümle ilişkili korkularının belli bir düzeyde olması, hemşirelerin zihinsel dengelerini korumak için savunma mekanizmaları geliştirdiklerini göstermektedir. Bulgular, yoğun bakım hemşirelerinin iyi ölüme ilişkin olumlu bir algıya sahip olduklarını ve ölüm sürecini yalnızca klinik bir olay olarak değil, çok boyutlu bir psikososyal deneyim olarak algıladıklerini göstermektedir. Hemşirelere yönelik psikososyal destek sağlanması, ölüm süreci ve yas yönetimi konularında standart prosedürlerin oluşturulması ve bu konularda hizmet içi eğitimlerin düzenlenmesi önerilmektedir.
