Özge ÇAYDAŞI, Eyüp ARSLAN, Yıldız OLÇAR, Şenay ELBASAN-OMAR, Ayşe ŞABABLI-ÇETİN, Merve TÜRKMEN, Esra ADIYEKE, Fatma YILMAZ-KARADAĞ, Derya ÖZTÜRK-ENGİN
Klimik Dergisi - 2026;39(2):106-112
Amaç: Koagülaz-negatif stafilokoklar (KNS'ler), sağlık bakımı ilişkili kan dolaşımı infeksiyonlarının (KDİ'lerin) önde gelen etkenleri arasında yer almakta ve yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) önemli bir klinik sorun oluşturmaktadır. Bu çalışmada, YBÜ' de KNS'lerin etken olduğu KDİ gelişen hastalarda mortalite ile ilişkili klinik ve laboratuvar parametrelerinin belirlenmesi amaçlandı. Yöntemler: Bu retrospektif çalışmaya, 1 Ocak-1 Kasım 2024 tarihleri arasında YBÜ' de yatan ve iki ayrı kan kültürü setinde aynı KNS türü izole edilen >=18 yaş hastalar dahil edildi. Demografik özellikler, klinik bulgular, laboratuvar sonuçları ve mikrobiyolojik veriler değerlendirildi. Otuz günlük mortalite ile ilişkili faktörler, ROC eğrisi ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri ile araştırıldı. Bulgular: Toplam 173 hasta çalışmaya dahil edildi. Hastaların ortanca yaşı 75 yıl [çeyrekler arası aralık (interquartile range, IQR: 66-81)] olup %42.8'i kadındı. En sık izole edilen tür Staphylococcus epidermidis (%42.2) idi ve izolatların %95.3'ü metisiline dirençliydi. Hastaların %45'inde septik şok mevcuttu. Otuz günlük mortalite oranı %71.6 olarak bulundu. Ölen hastalarda prokalsitonin (PCT) düzeyi (1.46'ya karşı 0.58 ng/ml; p=0.002) ve laktat düzeyi (2.25' e karşı 1.97 mmol/lt; p=0.044) anlamlı derecede yüksek, trombosit sayısı ise anlamlı derecede düşük bulundu (182 500' e karşı 282 000/mm³; p<0.001). Çok değişkenli analizde trombosit sayısı <=194 000/mm³ ["odds ratio" (OR): 5.94; %95 güven aralığı (GA): 2.53-13.97; p<0.001)] ve PCT düzeyi >0.67 ng/ml (OR: 3.14; %95 GA: 1.50-6.57; p=0.002) 30 günlük mortalite ile bağımsız ilişkili bulundu. Sonuç: Koagülaz-negatif stafilokokların etken olduğu KDİ hastalarında yüksek PCT düzeyi ve düşük trombosit sayısı, 30 günlük mortalite ile bağımsız ilişkili bulundu. Bu bulgular, kritik hastalarda erken dönemde prognostik değerlendirme ve risk sınıflamasına katkı sağlayabilir.
