YOĞUN BAKIM ÜNİTESİNDE TAKİP EDİLEN HASTALARDA KIRILGANLIĞIN AKUT BÖBREK HASARINA ETKİSİ

Zahide Şahin YILDIRIM, Mustafa YILDIRIM, Mustafa DENİZ

Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi - 2026;32(11):1345-1352

Department of Anesthesiology and Reanimation, Bolu Abant İzzet Baysal University Faculty of Medicine, Bolu-Türkiye

 

AMAÇ: Yaşlı hastalarda kırılganlık, özellikle akut böbrek yetmezliği (ABY) bağlamında, yoğun bakım ünitelerinde (YBÜ) klinik sonuçları etkileyen kritik bir faktördür. Bu çalışmada, geriatrik popülasyonda kırılganlık ile akut böbrek yetmezliği arasındaki ilişki araştırılmıştır. GEREÇ VE YÖNTEM: Bu prospektif gözlemsel çalışmaya 120 hasta dahil edildi. Kırılganlık, Klinik Kırılganlık Ölçeği (CFS) ve Edmonton Kırılganlık Ölçeği (EFS) kullanılarak değerlendirildi. Hastalar, akut böbrek yetmezliği varlığına göre sınıflandırıldı. Demografik veriler, kırılganlık skorları, laboratuvar parametreleri, mekanik ventilasyon ve vazopresör kullanımı ile mortalite oranları karşılaştırıldı. Akut böbrek yetmezliği gelişimiyle ilişkili faktörleri belirlemek amacıyla tek değişkenli ve çok değişkenli lojistik regresyon analizleri kullanıldı. BULGULAR: Katılımcıların ortalama yaşı 79.7+/-7.5 yıldı. Diyabet ve hipertansiyon gibi komorbiditeler yaygındı ve hastaların %29.1'inde akut böbrek yetmezliği gözlendi. Akut böbrek yetmezliği oranı, kırılgan grupta anlamlı derecede daha yüksekti (p=0.002). Akut böbrek yetmezliği olan hastalarda mortalite oranları ile mekanik ventilasyon ve vazopresör ihtiyacı artmıştı. Akut böbrek yetmezliği grubunda hemoglobin, trombosit ve albümin düzeyleri anlamlı derecede daha düşükken bazal kreatinin düzeyleri daha yüksekti. Çok değişkenli analiz, yüksek bazal kreatinin düzeyinin akut böbrek yetmezliği gelişiminin önemli bir belirleyicisi olduğunu ortaya koydu. SONUÇ: Klinik Kırılganlık Ölçeği (CFS) ile değerlendirilen kırılganlık, yaşlı yoğun bakım hastalarında akut böbrek hasarı gelişimiyle anlamlı düzeyde ilişkili bulunmuştur; ancak bu ilişki, çok değişkenli analiz sonrasında anlamlılığını sürdürmemiştir. Akut böbrek hasarı için bağımsız belirleyici olarak yalnızca bazal serum kreatinin düzeyi saptanmıştır. Bu bulgular, kırılganlık değerlendirmesinin erken risk belirlemesine katkı sağlayabileceğini düşündürmekle birlikte, kritik hastalarda akut böbrek hasarının çok faktörlü bir süreç olduğunu göstermektedir.