Eren P OLAT, Nur İZGÜ
Yoğun Bakım Hemşireliği Dergisi - 2025;29(3):231-252
Öz: Bu kapsam incelemesinin amacı, yoğun bakım ünitelerinde deliryumla ilgili lisansüstü hemşirelik tezlerini konu alanları ve metodolojik özellikleri açısından değerlendirmektir. Literatür taraması için öncelikle PICOS bileşenleri göz önünde bulundurularak bir inceleme protokolü oluşturulmuştur. Literatür taraması Yüksek Öğretim Kurulu Tez Merkezi (YÖK TEZ) veri tabanı üzerinde iki bağımsız araştırmacı tarafından gerçekleştirilmiştir. Araştırmaların %73,5'inin yüksek lisans tezi, %47,1'inin tanımlayıcı tasarıma sahip olduğu görülmüştür. Tezlerin %55,9'unda örneklem grubunu hastaların oluşturduğu, en sık kullanılan deliryum değerlendirme araçlarının Yoğun Bakım Ünitesi Konfüzyon Değerlendirme Ölçeği (%55,9), Richmond Ajitasyon Sedasyon Skalası (%50,0) ve Glaskow Koma Skalası (%44,1) olduğu belirlenmiştir. Yoğun bakım hastalarında deliryum görülmeye sıklığının %6,2-51,4 arasında değiştiği görülmüştür. Deliryuma yönelik eğitimlerin hemşirelerin bilgi düzeylerini arttırdığı, deliryumu önleme ve izlem protokolleri, sirkadyen ritme uygun hemşirelik bakımı, müzik terapi, kulak tıkacı/göz bandı, eklem açıklığı egzersizleri gibi non-farmakolojik uygulamaların deliryum sıklığını azalttığı saptanmıştır. Tezlerin metodolojik kaliteleri düşük-orta düzey olarak değerlendirilmiştir.
