Tugba YILDIRIM, Huseyin Serdar SAVACI
Turkish Journal of Clinics and Laboratory - 2026;2026(1):0-0
Amaç: Kolistin, yoğun bakım ünitelerinde çok ilaca dirençli gram-negatif enfeksiyonların tedavisinde sıklıkla kullanılmaktadır; ancak nefrotoksisite klinik kullanımının önemli bir sınırlılığıdır. Kolistine bağlı renal toksisitenin sıklığı ve risk faktörleri, özellikle kritik hastalarda, çalışmalar arasında değişkenlik göstermektedir. Bu çalışmada, intravenöz kolistin tedavisi alan yoğun bakım hastalarında renal toksisite insidansının ve ilişkili risk faktörlerinin değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntemler: Bu retrospektif gözlemsel kohort çalışmasına, 2013-2015 yılları arasında yoğun bakım ünitesinde intravenöz kolistin tedavisi alan 59 kritik hasta dahil edilmiştir. Nefrotoksisite, Acute Kidney Injury Network (AKIN) kriterlerine göre tanımlanmıştır. Klinik ve laboratuvar veriler analiz edilmiş; nefrotoksisite ile ilişkili değişkenler uygun istatistiksel testlerle değerlendirilmiş ve bağımsız belirleyicileri saptamak amacıyla çok değişkenli analiz uygulanmıştır. Bulgular: Hastaların %67,8'inde nefrotoksisite gelişmiştir. Düzeltilmemiş analizlerde ileri yaş, koroner arter hastalığı varlığı ve yüksek başlangıç kan üre azotu (BUN) düzeyleri toksisite ile ilişkili bulunmuştur. Ancak çok değişkenli analiz sonrasında yalnızca yüksek başlangıç BUN düzeyinin nefrotoksisite ile bağımsız olarak ilişkili olduğu saptanmıştır. Renal bozulma en sık tedavinin ilk haftasında ortaya çıkmış ve hastaların %8,5'inde renal replasman tedavisi gereksinimi gelişmiştir. Kolistin dozu nefrotoksisite ile bağımsız olarak ilişkili bulunmamıştır. Sonuçlar: Kolistine bağlı nefrotoksisite kritik hastalarda sık görülmekte ve genellikle tedavinin erken döneminde gelişmektedir. Özellikle yüksek başlangıç BUN düzeyi ile yansıyan azalmış renal fonksiyon rezervi, toksisite gelişimine yatkınlığı artırmaktadır. Kolistin tedavisi sırasında erken risk değerlendirmesi yapılması ve böbrek fonksiyonlarının yakından izlenmesi önemlidir.
