Esra Suay TIMURKAAN, Mustafa TIMURKAAN
Acıbadem Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi - 2026;17(1):0-0
Amaç: Yaşlı yoğun bakım hastalarında, yetersiz beslenme ve inflamasyon birlikte mortalite riskini şekillendirir. Geleneksel indeksler (PNI, GNRI) yaygın olarak kullanılmakla birlikte değişken öngörücülük gösterir. Bu çalışmadaki temel amacımız, inflamasyona göre ayarlanmış bir indeks olan iPNI = PNI/(1+ln[CRP+1])'nin, PNI ve GNRI'ye kıyasla erken mortalite ayrımcılığını ve klinik faydasını iyileştirip iyileştirmediğini değerlendirmektir. Ikincil faktörler ise yoğun bakım ünitesinde (YBÜ) kalış süresi ve kritik organ destek tedavilerinin kullanımıdır. Yöntemler: YBÜ'ye yatırılan >=65 yaş yetişkinlerden oluşan tek merkezli retrospektif kohort (2018-2024; n=673). Birincil sonlanım: YBÜ mortalitesi olarak belirlendi. Ikincil sonlanım noktası: YBÜ ve mekanik ventilasyon (MV), vazopressör (VP) veya renal replasman tedavisi (RRT) ihtiyacıdır. DeLong testleri, önyükleme iç doğrulaması, kalibrasyon (kesişim, eğim, Brier), karar eğrisi analizi (%10-40 eşik değerleri), yaş/cinsiyete göre ayarlanmış lojistik modeller, LOS (yoğun bakım kalış süresi) için Spearman korelasyonları ve PNI ve GNRI için CRP tabakalı ROC ile ROC gerçekleştirdik. Youden kesme değerleri keşifsel olarak önceden belirlendi. Sonuçlar: iPNI en yüksek ayrımcılığı gösterdi (AUC 0.961, %95 CI 0.940-0.982), PNI'yi (0.901, 0.876-0.927) ve GNRI'yi (0.681, 0.639-0.723) geride bıraktı (her ikisi de iPNI'ye karşı p<0.001). PNI+GNRI modeli tek başına PNI'yi geçmedi. iPNI'nin avantajları yaş/cinsiyet ayarlamasından sonra da devam etti; kalibrasyon en düşük Brier ile neredeyse idealdi. Karar eğrileri, %10-40 aralığında iPNI'yi destekledi. iPNI, LOS ile en güçlü korelasyona sahipti (rho=-0,412). Daha yüksek indeks değerleri, MV, VP ve RRT için daha düşük ihtiyaçlarla ilişkiliydi. Sonuç: Yaşlı yoğun bakım ünitesi yetişkinlerinde, inflamasyona göre ayarlanmış iPNI, güçlü kalibrasyon ve erken risk sınıflandırması için tutarlı net fayda ile üstün mortalite ayrımı sunar. PNI, GNRI' den daha bilgilendirici olmaya devam etmektedir. Tek merkezli, retrospektif tasarım ve CRP zamanlama hassasiyeti göz önüne alındığında, rutin uygulamaya geçmeden önce harici prospektif doğrulama gereklidir.
