Burak KÖSEOĞLU, Mücahit ÇAVİŞ
Grand Journal of Urology - 2026;6(2):60-67
Amaç: Bu çalışmanın amacı, YouTube'daki böbrek kistleri ile ilgili videoların içeriğini, kalitesini ve güvenilirliğini uzman değerlendirmeleri ve doğrulanmış puanlama araçları kullanarak sistematik olarak incelemektir. Gereçler ve Yöntemler: 1 Ağustos 2024 tarihinde "böbrek kistleri" ve "renal kistler" anahtar kelimeleri kullanılarak YouTube'da bir arama gerçekleştirildi. İlgililiğe göre sıralanan ilk 200 video tarandı ve uygun bulunan 147 video çalışmaya dahil edildi. İki bağımsız ürolog, videoları üç doğrulanmış değerlendirme aracıyla inceledi: Global Kalite Skalası (GQS), modifiye DISCERN aracı ve Amerikan Tabipler Birliği Dergisi (JAMA) kriterleri. Videolar içerik türüne ve yükleyen kaynağa göre sınıflandırıldı. Tanımlayıcı istatistikler raporlandı ve video özellikleri ile kalite puanları arasındaki ilişkileri değerlendirmek için uygun testler kullanıldı. Bulgular: Analiz edilen 147 videonun %71,4'ü profesyonel kaynaklar tarafından yüklenmişti ve en yaygın içerik türü "semptomlar ve tanı yöntemleri" idi. Medyan puanlar GQS için 3, modifiye DISCERN için 2 ve JAMA için 2 olarak bulundu. Modifiye DISCERN aracına göre videoların %57,2'si düşük, %33,3'ü orta ve yalnızca %9,5'i yüksek kalite olarak sınıflandırıldı. Profesyonel kaynaklardan yüklenen videolar, tüm puanlama sistemlerinde anlamlı şekilde daha yüksek puanlar aldı. Daha uzun videolar ve daha fazla beğeni ile yorum alanlar daha yüksek puanlara sahipti. Üç değerlendirme sistemi arasında güçlü bir korelasyon gözlendi. Sonuç: Profesyonel kaynaklar tarafından üretilen birçok video bulunmasına rağmen, YouTube'daki böbrek kisti içeriklerinin genel kalite ve güvenilirliği hâlâ sınırlıdır. YouTube'un sağlık bilgisi için yaygın şekilde kullanıldığı göz önünde bulundurulduğunda, sağlık profesyonellerinin hastaları güvenilir kaynaklara yönlendirmesi önemlidir. Gelecekteki çalışmalar, YouTube içeriklerinin doğruluğunu ve eğitsel değerini artırmaya yönelik müdahalelere odaklanmalıdır.
