Seher ÇAKMAK, Nesrin NURAL
Sağlık Bilimleri Üniversitesi Hemşirelik Dergisi - 2026;8(2):133-142
Giriş: Hematolojik maligniteler, agresif tedaviler ve buna bağlı komplikasyonlar nedeniyle yaşam kalitesini azaltmaktadır. Amaç: Bu çalışmada, yüksek doz kemoterapi alan hematolojik malignite hastalarının yaşam kalitesini ve etkileyen faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Yöntem: Bu tanımlayıcı kesitsel çalışma, bir üniversite hastanesinin hematoloji kliniğinde tedavi gören basit rastgele örnekleme yöntemi ile seçilen 158 hasta ile yürütülmüştür. Veriler kişisel bilgi formu ve "European Organization for Research and Treatment of Cancer Quality of Life Questionnaire-Core 30" ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Bulgular: Hastaların %51.3'ü 18 - 50 yaş aralığında, %52.5'i kadın ve %67.1'i lösemi tanılıdır. Yaşam kalitesi ölçeğinde fonksiyonel skala puan ortalaması 74,47 +/- 19,92, semptom skalası puan ortalaması 71,31 +/- 19,31 ve global yaşam kalitesi puan ortalaması 39,82 +/- 26,31 olarak saptanmıştır. Bu bulgular, hastaların fonksiyonel durumlarının görece iyi, semptom yüklerinin yüksek ve global yaşam kalitelerinin düşük olduğunu göstermektedir. Fonksiyonel alt boyutlarda en yüksek puan bilişsel işlevlerde (85,7 +/- 18,8), en düşük puan sosyal işlevlerde (68,9 +/- 32,5) elde edilmiştir. Lenfoma tanılı hastaların fonksiyonel skala puanları anlamlı düzeyde daha düşük (p = 0,002), lösemi tanısı ve kemoterapi öyküsü olan hastaların semptom skala puanları ise anlamlı düzeyde daha yüksek bulunmuştur (sırasıyla p = 0,017, p = 0,026). Sonuç: Sonuç olarak, hastaların özellikle fiziksel ve sosyal işlev alanlarında olmak üzere yaşam kalitelerinin düşük ve semptom yüklerinin yüksek olduğu belirlenmiştir. Lösemi ve kemoterapi öyküsü olan hastalarda semptom düzeyleri daha yüksek olup, bu durum hematoloji hastalarında semptom kontrolü ve işlevselliğin değerlendirilmesi ihtiyacını vurgulamaktadır.
