Türk Medline
ADR Yönetimi
ADR Yönetimi

ZELİHA OSMAN HANIM’IN “İLÂÇ ŞİŞESİ” BAŞLIKLI PİYESİ (1925)

HALİL TEKİNER

Mersin Üniversitesi Tıp Fakültesi Lokman Hekim Tıp Tarihi ve Folklorik Tıp Dergisi - 2013;3(3):38-47

Erciyes University, Faculty of Pharmacy

 

Milli Mücadele’ye destek veren çalışmalarıyla Türk edebiyat tarihinde özel bir öneme sahip olan yazar ve çevirmen Zeliha Osman [Özen] Hanım’ın 1343 (m.1925) yılında Mektep Temsilleri serisinde eski harflerle yayınlanmış “İlâç Şişesi” başlıklı iki perdelik piyesi, Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki eczacılık anlayışını yansıtması yönüyle ilginçtir. Orijinal nüshası araştırmacı tarafından Atatürk Üniversitesi Nadir Eserler Kütüphanesi’nde (Erzurum) tespit edilen bu piyes eczacı kalfası Hikmet Bey’in, evde hasta yatan annesinin ilâcını almak için eczaneye gelen Küçük Melek’e afyon şurubu yerine afyon ekstresi verdiğini fark etmesinin ardından eczanede yaşananları ve bu büyük hata karşısında Eczacı Hasan Bey’in tutumunu konu alır. Eserde ayrıca bugün unutulmuş ilâç formlarından biri olan güllaçtan (nâhoş tat veya kokulu toz ilâçların içine konduğu, nişastadan yapılmış küçük kap) bahsedilmekte; Julep gomme (cülap zamkı), Sirop [de] bourgeons de sapin (çam tomurcuğu şurubu), Sirop d’opium (afyon şurubu) ve Teinture d’Iode (tentürdiyot) gibi Fransızca ilâç isimleri anılmaktadır.