Muhammet Talha HAN
Turkish Journal of Health and Sport - 2026;7(1):38-47
Amaç: Bu araştırma, üniversite öğrencilerinin zihinsel dayanıklılık düzeylerinin iyilik halleri üzerindeki etkisini incelemeyi ve bu etkide fiziksel aktivite düzeyinin düzenleyici rolünü değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın temel amacı, bireysel psikolojik kaynaklar (zihinsel dayanıklılık) ile davranışsal alışkanlıklar (fiziksel aktivite) arasındaki karşılıklı etkilerin psikolojik iyilik hali üzerindeki katkısını bütüncül bir model aracılığıyla ortaya koymaktır. Literatürde sıklıkla bağımsız olarak değerlendirilen bu değişkenler, bu çalışmada ilk kez aynı yapısal çerçevede test edilerek spor psikolojisi alanına hem kuramsal hem de yöntemsel düzeyde özgün bir katkı sunmaktadır. Yöntemler: İlişkisel tarama modeliyle desenlenen araştırmaya, Türkiye'den 535 üniversite öğrencisi (Kadın = %70.8, Erkek = %29.2) araştırmaya katılmıştır. Veriler, Fiziksel Aktivite Ölçeği, Zihinsel Dayanıklılık Ölçeği ve İyilik Durumu Ölçeği kullanılarak yüz yüze anket yöntemiyle toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 28.0 ve Hayes'in PROCESS Makrosu (Model 1) ile analiz edilmiştir. Bulgular: Analizler sonucunda, zihinsel dayanıklılığın iyilik hali üzerinde anlamlı ve pozitif bir etki yarattığı (beta = .44, p < .001) saptanmıştır. Buna ek olarak, fiziksel aktivite düzeyinin bu etkide anlamlı bir düzenleyici rol oynadığı (beta = .13, p < .01) belirlenmiştir. Özellikle yüksek fiziksel aktivite düzeyine sahip bireylerde, zihinsel dayanıklılığın iyilik haline etkisinin daha güçlü olduğu görülmüştür. Sonuç: Bu bulgular, genç bireylerin psikolojik iyilik hallerini artırmada zihinsel ve davranışsal bileşenlerin etkileşimli biçimde değerlendirilmesi gerektiğine işaret etmektedir. Araştırma, spor ve pozitif psikoloji alanlarında çok düzeyli modeller geliştirmek isteyen araştırmacılar ve uygulayıcılar için önemli kavramsal açılımlar sunmaktadır.
